الشيخ وحيد الخراساني
189
توضيح المسائل ( فارسي )
داراى عقل وشعور باشد ، ادراك كاربرد ونتيجهء وجود آن اعضا براي أو ميسر نيست ، وهرگز نمى تواند بفهمد كه حكمت تشكيلات اسرار آميز مغز چيست ، يا دستگاه بينايى وشنوايى وجهاز تنفس براي أو به چه كار مى آيد ، ووقتي به دنيا قدم گذاشت حكمت آنها ظاهر مى شود . همچنين جنين جان انسان در رحم مادر طبيعت به وسيلهء تعليم وتربيت وحى الهى بايد به قوا واعضايى مجهز شود كه ابزار حيات ابدى اوست ، وحكمت آن دستورات بعد از قدم گذاشتن به عالم آخرت - كه نسبت آن به دنيا ، نسبت دنيا به رحم مادر است - روشن مى شود . به اين جهت تعبد در احكام دين از ضروريات خلقت انسان است ، بلكه از ضروريات كمال انساني است ، چون ارزش عامل به عمل ، وارزش عمل به داعى ومحرك عامل بر آن عمل است ، وبيان معصوم ( عليه السلام ) هم راهنماى به اين واقعيت است " انما الأعمال بالنيات ولكل امرئ ما نوى " ( 1 ) از اين رو أطاعت خدا براي خدا با چشم پوشيدن از مصلحت ومفسده ونفع وضرر مقام مقربين است . 2 - لزوم تقليد از علماى دين براي كساني كه قدرت استنباط ندارند : انساني كه حفظ حيات وسلامت أو تابع مقررات وقوانينى است ، چاره ندارد براي حفظ سلامت خود يا طبيب باشد ، ويا به طبيب حاذق مورد اعتماد مراجعه كند وبه دستور أو عمل نمايد ، ويا جانب احتياط را بگيرد واز هر چه احتمال مى دهد مضر به حال اوست خوددارى كند ، تا بداند يا از دانا بپرسد . بلكه تقليد از ضروريات زندگى انسان است ، چه عالم باشد وچه جاهل ، نياز جاهل به تقليد در زندگى روزمره اش محتاج به بيان نيست ، ونياز عالم به تقليد به اين جهت است كه هر دانشمندى دايره ء دانش أو به قسمت ناچيزى از احتياجات أو محدود است ، مثلا دانشمند در طب در ساختمان خانه اش بايد مقلد مهندس ومعمار ساختمان باشد ، واگر سوار هواپيما شد مقلد خلبان ، واگر سوار كشتى شد
--> 1 . وسائل الشيعة ، جلد 1 ، صفحهء 49 ، أبواب مقدمهء عبادات ، باب 5 ، حديث 10 ( اين است وجز اين نيست كه اعمال وابسته به نيت ها است وبراي هر كس آن است كه نيت كرده است )